Regały wysokiego składowania: wymagania, oznaczenia i nośność
Regały wysokiego składowania to stalowe regały paletowe, w których najwyższy poziom składowania przekracza 7,2 m. Konstrukcję tworzą ramy o głębokości 1070–1100 mm i belki długości 1800–3600 mm, które w parze przenoszą od ok. 450 kg (profil 80 × 40 mm) do ok. 3600 kg (140 × 50 mm). Projekt, montaż i eksploatację opisują normy PN-EN 15512, PN-EN 15620 i PN-EN 15635, a tabliczkę z dopuszczalnym obciążeniem wymaga rozporządzenie BHP, którego przestrzeganie kontroluje Państwowa Inspekcja Pracy.
Od jakiej wysokości regał jest regałem wysokiego składowania?
W opracowaniach branżowych granicą jest 7,2 m wysokości składowania, choć żaden przepis tej wartości nie definiuje. Poniżej wyróżnia się składowanie niskie (do 4,2 m) i średnie (4,2–7,2 m). Moduły katalogowe sięgają 9 m, konstrukcje projektowane pod konkretną halę kilkunastu metrów, a magazyny automatyczne z układnicami 40–50 m. Rozstaw rzędów wynika z wózka: przy szerokich alejkach drogi mają ok. 3,2–3,6 m, przy wąskich ok. 1,6 m i wtedy potrzebne są wózki systemowe VNA. Odmiany konstrukcji opisuje hasło regał paletowy w Wikipedii.
Jakie przepisy i normy muszą spełniać regały wysokiego składowania?
Podstawą prawną jest rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów BHP (Dz.U. 2003 nr 169, poz. 1650), §68–71: regał ma mieć wytrzymałą i stabilną konstrukcję, zabezpieczenie przed przewróceniem, a informacja o dopuszczalnym obciążeniu musi wisieć w widocznym miejscu. Wymagania te omawia Okręgowy Inspektorat Pracy w Olsztynie. Szczegóły techniczne przenoszą trzy normy. PN-EN 15512:2021 opisuje projektowanie ram, słupów i belek z uwzględnieniem obciążeń stałych, zmiennych i wyjątkowych, jak uderzenie wózkiem. PN-EN 15620:2021 podaje tolerancje montażu i luzy manipulacyjne. PN-EN 15635:2010 reguluje eksploatację: wyznaczenie osoby odpowiedzialnej za regały (PRSES), przegląd ekspercki co najmniej raz w roku przez osobę kompetentną i niezależną oraz trzy kategorie uszkodzeń: zieloną (dalsza praca), pomarańczową, zwaną też żółtą (rozładunek i naprawa najpóźniej w 4 tygodnie) i czerwoną (natychmiastowe wyłączenie z użytku). Od dostawcy trzeba zażądać deklaracji zgodności z PN-EN 15512 i PN-EN 15629 oraz obliczeń statycznych.
Co musi zawierać tabliczka znamionowa regału paletowego?
Tabliczka ma być trwała, czytelna, po polsku i zgodna z aktualną konfiguracją. Zawiera nazwę i adres producenta, typ systemu, rok produkcji, nośność pary belek (jednego poziomu) w kg, nośność pola lub sekcji w kg, schemat rozkładu obciążenia z wysokością pierwszej belki i odstępami poziomów oraz numer regału nadany przez użytkownika. Nośność pola to suma poziomów w jednym przęśle ograniczona wytrzymałością ramy, dlatego cztery pary belek po 3000 kg nie dają 12 000 kg, jeśli rama przenosi 10 000 kg. Po przewieszeniu belek, dołożeniu poziomu lub zmianie typu palet tabliczkę trzeba zaktualizować, bo większy odstęp belek obniża nośność słupów.
Ile udźwignie para belek i rama regału?
Nośność pary belek zależy od długości i przekroju profilu. Wartości według cennika Reger dla ramy 1070 mm, uzupełnione o system STOW z oferty Unimont, w którym belka 2700 mm o przekroju 100 × 50 mm przenosi 1500 kg, a belka 3600 mm w zależności od profilu 2058–4000 kg na parę:
| Długość belki | Palety EUR w polu | Przekrój belki | Nośność pary belek | Obciążenie na paletę |
|---|---|---|---|---|
| 1800 mm | 2 szt. | 100 × 50 mm | ok. 2600 kg | ok. 1300 kg |
| 1800 mm | 2 szt. | 140 × 50 mm | ok. 3600 kg | ok. 1800 kg |
| 2700 mm | 3 szt. | 100 × 50 mm | ok. 1500–1700 kg | ok. 500–550 kg |
| 2700 mm | 3 szt. | 140 × 50 mm | ok. 3000–3100 kg | ok. 1000 kg |
| 3600 mm | 4 szt. | 100 × 50 mm | ok. 1200 kg | ok. 300 kg |
| 3600 mm | 4 szt. | 120–140 × 50 mm | ok. 1700–2150 kg | ok. 400–550 kg |
Rama, czyli dwa słupy ze stężeniami, przenosi według katalogów od ok. 4800 kg w lekkich systemach przez 10 000 kg w standardowych ramach do ok. 20 t; regały ciężkie z profili walcowanych na gorąco sięgają 100 t na ramę. Typowa nośność jednego miejsca paletowego to 400–2000 kg.
Jakie wymiary i luzy obowiązują przy montażu?
| Parametr | Wartość | Źródło wymagania |
|---|---|---|
| Wysokość modułów katalogowych | ok. 2,1–9 m | cenniki Reger (2,1–9 m) i MegaMarket (3–9 m) |
| Głębokość ramy pod paletę EUR | 1070–1100 mm | Reger 1070 mm; MegaMarket, amRACK, STOW 1100 mm |
| Szerokość pola dla 2 / 3 / 4 palet | 1850 / 2700 / 3600 mm | praktyka producentów (Darlog, Reger) |
| Luz manipulacyjny na szerokości pola | min. 75 mm (75–100 mm) | PN-EN 15620:2021 |
| Wystawanie palety przed i za belkę | 50 mm | PN-EN 15620:2021 |
| Kotwienie stóp do posadzki | tak, kotwy mechaniczne lub chemiczne | PN-EN 15620:2021 i instrukcja producenta |
| Przegląd ekspercki | nie rzadziej niż co 12 miesięcy | PN-EN 15635:2010 |
Palety 1200 × 800 mm ustawia się wzdłużnie na ramie 1100 mm, tak by wystawały po 50 mm z przodu i z tyłu belki. Montaż wykonują monterzy z uprawnieniami według instrukcji producenta, a kończy go protokół odbioru.
Ile kosztują regały wysokiego składowania?
Moduł bazowy na 12 palet z nośnością 3000 kg na parę belek (dwie ramy 2,5–4,5 m, trzy pary belek 2700–3600 mm) kosztuje w sklepach internetowych ok. 960–1600 zł netto; najtańsze moduły o niższej nośności zaczynają się od ok. 870 zł, wersja 6 m to ok. 1650 zł, a zestawy z wypełnieniem półek lub z projektem od producenta 2300–2600 zł netto. Elementy osobno: rama 3–3,5 m ok. 370–810 zł, 4 m ok. 510–920 zł, 5,5 m ok. 820 zł netto (cenniki Reger i Impiger); para belek 2700 mm ok. 340–480 zł netto w zależności od przekroju (Reger). Regały rzędowe WMX z belkami 1800–3600 mm i nośnością 400–2000 kg na miejsce paletowe, wyceniane po podaniu wymiarów palet, planu hali i danych wózka, znajdują się w ofercie BM Serwis.
Najczęstsze pytania
Od jakiej wysokości jest wysokie składowanie? Umownie od 7,2 m; do 4,2 m to składowanie niskie, 4,2–7,2 m średnie. W części katalogów za wysokie uznaje się już regały powyżej 1,8 m.
Czy regały wysokiego składowania podlegają UDT? Nie, stacjonarne regały paletowe nie podlegają Urzędowi Dozoru Technicznego. Nadzór sprawuje Państwowa Inspekcja Pracy, a zasady przeglądów wyznacza PN-EN 15635.
Jak często trzeba robić przegląd regałów? Ekspercki co najmniej raz w roku przez osobę kompetentną i niezależną, a między nimi bieżące oględziny przez wyznaczonego pracownika (PRSES) po każdym uderzeniu wózkiem.
